Xét nghiệm tinh dịch đồ là gì?
Tin tức

Xét nghiệm tinh dịch đồ là gì? Lưu ý và Ý nghĩa chỉ số xét nghiệm

Bạn đang chuẩn bị đi xét nghiệm tinh dịch đồ và muốn tìm hiểu về các thăm khám cụ thể? Ý nghĩa của những chỉ số xét nghiệm tinh dịch đồ là gì? Bài viết hôm nay sẽ giúp bạn giải đáp được những thắc mắc về xét nghiệm tinh dịch đồ.

Tình trạng vô sinh ở nam giới đang ngày một tăng cao và trong những nguyên nhân gây ra hiện tượng này thì có đến 90% do những bất thường tinh trùng. Để xác định được có phải bạn đang gặp những vấn đề về tinh trùng hay không thì xét nghiệm tinh dịch là bước rất quan trọng mà bác sĩ thường chỉ định. 

Vậy xét nghiệm tinh dịch đồ là gì? Khi nào thì bạn nên đi xét nghiệm tinh dịch đồ? Ý nghĩa của những chỉ số trong xét nghiệm này là gì? Hãy cùng nhau đi tìm hiểu chi tiết về vấn đề này trong bài viết ngày hôm nay.

1. Xét nghiệm tinh dịch đồ là gì?

Tinh dịch đồ hay còn gọi là phân tích tinh dịch, đây là một xét nghiệm lấy mẫu tinh dịch tươi vừa được xuất ra bên ngoài. Vậy nên, để có được mẫu tinh dịch tươi, bệnh nhân sẽ phải tự kích thích bằng tay qua việc thủ dâm tại chỗ. Đây là việc làm cần thiết để có thể thực hiện được xét nghiệm tinh dịch đồ.

Xét nghiệm tinh dịch đồ là gì
Xét nghiệm tinh dịch đồ là gì?

Xét nghiệm tinh dịch đồ là chỉ định nhằm đánh giá chất lượng của tinh trùng thông qua những yếu tố: số lượng tinh trùng, khả năng di chuyển và hình dạng của tinh trùng,… Việc đánh giá này sẽ được thực hiện dựa theo quy định của Tổ chức Y tế Thế giới(WHO). Giá trị này được đưa ra dựa trên những chỉ số được tính toán theo những người đàn ông khỏe mạnh, có khả năng sinh sản bình thường.

Việc thực hiện xét nghiệm tinh dịch đồ sẽ chỉ cho những kết quả phỏng đoán về khả năng sinh sản của nam giới ở mức cao hay thấp. Còn để xác định nam giới có thật sự vô sinh hay không thì bạn sẽ cần thực hiện thêm những xét nghiệm khác vì xét nghiệm tinh dịch đồ không thôi là chưa đủ.

Như vậy, xét nghiệm tinh dịch đồ sẽ cho bạn biết được những vấn đề cụ thể sau:

  • Thể tích của tinh dịch
  • Số lượng tinh trùng có trong tinh dịch.
  • Khả năng di động của tinh trùng
  • Hình dáng, hình thái của tinh trùng
  • Cho biết tỷ lệ tinh trùng sống, nồng độ PH, lượng bạch cầu trong tinh dịch.

2. Ý nghĩa các chỉ số trong xét nghiệm tinh dịch đồ

Khi thực hiện xét nghiệm tinh dịch đồ là đồng nghĩa với việc các bác sĩ sẽ tiến hành xét nghiệm các chỉ số về thể tích, số lượng, tính di động, hình thái của tinh trùng, nồng độ PH tinh dịch, bạch cầu,… Cụ thể các xét nghiệm đó như sau:

Ý nghĩa các chỉ số xét nghiệm tinh dịch đồ
Ý nghĩa các chỉ số xét nghiệm tinh dịch đồ

2.1. Thể tích tinh dịch

Tinh dịch chính là hỗn hợp chất lỏng được phóng thích quá khi nam giới đạt cực khoái, nó có chứa các tế bào sinh sản đực hay còn gọi là tinh trùng (tinh binh). Bình thường tinh hoàn sẽ chỉ sản xuất 5% số lượng tinh dịch và phần lớn tinh dịch lại được sản xuất bởi các tuyến sinh dục phụ có thể là dịch niệu đạo, túi tinh và tuyến tiền liệt. Tinh hoàn phần lớn sẽ chịu trách nhiệm về sản xuất tất cả lượng tinh trùng.

Đo lượng thể tích tinh dịch sẽ một phần của xét nghiệm tinh dịch đồ và chỉ số trung bình của nam giới khỏe mạnh sẽ nằm trong khoảng từ 2 – 5 ml tinh dịch.

2.2. Số lượng tinh trùng

Số lượng tinh trùng chính là việc đếm xem có bao nhiêu tinh trùng trong một đơn vị thể tích tinh dịch. Việc đếm tinh trùng là một phần của xét nghiệm tinh dịch, xác định mật độ tinh trùng trong 1m tinh dịch.

2.3. Tính di động ( di chuyển) của tinh tinh trùng

Khả năng di chuyển của tinh trùng ảnh hưởng rất lớn đến khả năng sinh sản của nam giới, quyết định chúng có đủ sức để đến gặp trứng diễn ra quá trình thụ tinh hay không. Ở bước này, sẽ tiến hành kiểm tra khả năng bơi, di chuyển về phía trước của tinh trùng, từ đó đem ra số liệu tinh trùng chuyển động so với lượng tinh trùng không di động theo tỷ lệ phần trăm.

2.4. Hình thái của tinh trùng

Ở xét nghiệm này sẽ nhằm để đánh giá hình dáng và một số tinh năng vật lý của tinh trùng. Xác định số lượng tinh trùng có hình dáng bất thường và số lượng tinh trùng có hình dáng bình thường. Thông thường nhất bất thường của tinh trùng hay xảy ra ở phần đầu hoặc phần đuôi, nó gây ra những ảnh hưởng đến khả năng di động cũng như khả năng bám dính vào trứng của nó.

Có một sự thật mà rất ít người biết là tinh trùng ở người có số lượng bất thường rất cao, chiếm đến 86 – 95% tổng số lượng tinh trùng. Có rất ít lượng tinh trùng có hình dáng bình thường, bình thường nó chiếm tối thiểu 4% tổng số lượng tinh trùng.

2.5. PH tinh dịch

Nồng độ PH của tinh dịch nhằm xác định xem tinh dịch có tính kiềm hay acid, đối với tinh dịch bình thường sẽ có PH hơi kiềm. Trong trường hợp tinh dịch bị acid hóa kết hợp cùng với số lượng tinh dịch ít sẽ rất dễ làm xảy ra tình trạng tắc nghẽn trong ống dẫn tinh hoặc có thể gây bất sản ống dẫn tinh, túi tinh.

2.6. Bạch cầu

Trong tinh dịch vẫn có thể chứa bạch cầu mà hoàn toàn bình thường nhưng nó sẽ không được vượt mức 1 triệu/ml. Nếu bạch cầu vượt qua mức trên thì bạn rất có nguy cơ bị nhiễm trùng đường sinh dục.

2.7. Hóa lỏng tinh dịch

Bình thường, thời gian để hóa lỏng tinh dịch sẽ chỉ mất khoảng từu 15  đến 30 phút sau khi đã xuất tinh. Nếu thời gian tinh dịch hóa lỏng nhiều hơn 30 phút thì bạn có thể đang gặp phải vấn đề về chức năng sinh sản,

3. Lý do bạn nên xét nghiệm tinh dịch đồ

Xét nghiệm tinh dịch đồ giúp bác sĩ có được những thông số cụ thể để đánh giá được chất lượng tinh trùng thông qua những chỉ số về thể tích, số lượng tinh trùng, khả năng di chuyển, hình dáng,… Việc thực hiện xét nghiệm tinh dịch đồ này sẽ phụ thuộc vào mục đích mà bạn muốn kiểm tra chẳng hạn như khả năng sinh con của các cặp vợ chồng.

Lý do bạn nên xét nghiệm tinh dịch đồ
Lý do bạn nên xét nghiệm tinh dịch đồ

Đối với những cặp vợ chồng đang gặp phải những vấn đề khó khăn trong việc thụ thai thì nên đi thực hiện xét nghiệm tinh dịch đồ. Bởi lẽ, theo nhiều báo cáo đã chỉ ra rằng có đến gần 50% các trường hợp vô sinh, hiếm muộn có nguyên nhân bắt nguồn từ nam giới. 

Việc thực hiện xét nghiệm tinh dịch đồ sẽ giúp bác sĩ chẩn đoán chính xác xem vấn đề vô sinh ở các cặp vợ chồng có phải từ vấn đề tinh trùng của nam giới hay không. Khả năng thụ thai phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng tinh trùng và cụ thể là những yếu tố như:

  • Số lượng tinh trùng có đủ nhiều hay không?
  • Tinh trùng có khỏe mạnh hay không?
  • Khả năng vận động, di chuyển của tinh trùng
  • Kích thước và hình dáng của tinh trùng

Ngoài ra, cũng có một số nam giới đi thực hiện xét nghiệm tinh dịch đồ để đánh giá quá trình thắt ống dẫn tinh của mình có thành công hay không. Nếu nam giới thắt ống dẫn tinh thì các bác sĩ rất hay khuyến khích thực hiện xét nghiệm tinh dịch đồ để đảm bảo không còn tinh trùng trong tinh dịch.

4. Một số lưu ý khi thực hiện xét nghiệm tinh dịch đồ

Khi xét nghiệm tinh dịch đồ bạn sẽ cần phải có mẫu tinh dịch tươi ngay tại chỗ, vậy nên sẽ cần bạn tự kích thích, thực hiện thủ dâm để có mẫu vật. Chính vì vậy, trước khi đi thực hiện xét nghiệm tinh dịch bạn cần biết và lưu ý những điều sau đây:

  • Tránh xuất tinh trong vòng 24 – 72 giờ đồng hồ trước khi thực hiện xét nghiệm. Vậy nên bạn không được thủ dâm hay quan hệ tình dục trong vòng 1 – 2 ngày trước khi xác định đi thực hiện xét nghiệm tinh dịch.
  • Không sử dụng các chất kích thích, uống rượu bia, cà phê, các chất gây nghiện trước khi thực hiện xét nghiệm 2 đến 5 ngày.
  • Ngưng sử dụng bất kỳ loại thuốc hay thảo dược nào có thể làm ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm. Đặc biệt cần tránh uống những loại thuốc có chứa nội tiết tố trước khi xét nghiệm.
  • Cần thông báo đầy đủ tiền sử bệnh lý, các loại thuốc, thực phẩm chức năng mà bạn đã và đang sử dụng.

5. Quá trình xét nghiệm tinh dịch đồ

Để đảm bảo có được kết quả chính xác nhất thì bạn cần nghiêm túc thực hiện những lưu ý đã được liệt kê bên trên trước khi tiến hành xét nghiệm. Đặc biệt là tránh xuất tinh trong khoảng 24 -72 giờ trước đó để đảm bảo có được số lượng cũng như chất lượng tinh dịch tốt nhất. Cụ thể quy trình thực hiện xét nghiệm tinh dịch đồ sẽ được tiến hành như sau:

5.1. Tiến hành lấy mẫu xét nghiệm tinh dịch đồ

Bác sĩ sẽ hướng dẫn bạn cách lấy mẫu tinh dịch để có được mẫu phân tích tốt nhất. Thông thường, việc này sẽ yêu cầu bạn thủ dâm để có thể dẫn đến hiện tượng xuất tinh, sau đó khi nhận thấy chuẩn bị tinh trùng được phóng ra bạn sẽ lấy một lọ vô trùng để hứng tất cả lượng tinh dịch của mình. 

Cũng có một số phòng khám có chuẩn bị cho bạn thực hiện quan hệ tình dục với bạn tình có sử dụng bao cao su đặc biệt tại chỗ hoặc kích thích xuất tinh bằng điện cực.

Trong một số trường hợp đặc biệt, khi bạn không thể xuất tinh tại nơi khám thì có thể tiến hành thu thập tinh dịch tại nhà. Tuy nhiên bạn sẽ cần phải đảm bảo mẫu xét nghiệm được bảo quản ở nhiệt độ phòng và đứa đến nơi khám trong thời gian từ 30 đến 60 phút.

5.2. Tiến hành xét nghiệm mẫu tinh dịch

Sau khi đã có được mẫu tinh dịch tươi đạt chuẩn yêu cầu, bác sĩ sẽ tiến hành thực hiện phân tích mẫu tinh dịch. Thời gian để hoàn thành sẽ mất khoảng 24 giờ hoặc 1 tuần tùy thuộc vào tình trạng tinh trùng và nơi thực hiện thí nghiệm. 

5.3. Trả kết quả xét nghiệm

Bởi vì chất lượng tinh  trùng cần được theo dõi trong một thời gian nhất định. Các kết quả của từng ngày sẽ được thu thập và tính ở mức trung bình để có kết luận tổng quát.

6. Giải thích kết quả xét nghiệm tinh dịch đồ

Kết quả tinh dịch đồ sẽ có trong nhanh nhất là 1 ngày, nhưng thông thường bạn sẽ phải đợi chờ trong vài ngày hoặc 1 đến 2 tuần. Để đọc được kết quả kết nghiệm tinh dịch đồ đúng nhất thì bạn sẽ cần biết về những chỉ số bình thường của tinh dịch được Tổ chức Y tế Thế Giới công bố năm 2010 như sau:

  • Tinh dịch độ bình thường sẽ có nồng độ PH tinh dịch > 7,2
  • Thể tích tinh dịch phải đạt từ 1,5ml trở lên
  • Tổng số tinh trùng cần đạt được là trên 39 triệu 
  • Mật độ tinh trùng ít nhất phải có là 15 triệu tinh trùng trong 1ml tinh dịch
  • Khả năng di động của tinh trùng phải đạt được ít nhất là 40% tinh trùng di chuyển hoặc trên 32% tinh trùng có khả năng bơi về phía trước.
  • Số lượng tinh trùng có hình dáng bình thường ít nhất là 4% trong tổng số tinh trùng trong tinh dịch.
  • Tỷ lệ tinh trùng sống phải trên 58%
  • Với các tế bào lạ ngoài tinh trùng thì không được vượt quá mật độ 1 triệu tế bào/ml. Nếu xuất hiện các tế bào lạ với một độ nhiều hơn thì có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng cơ quan sinh dục.

Nếu kết quả xét nghiệm tinh dịch đồ của bạn khi được trả về có các chỉ số nằm trong mức độ bình thường như trên thì sẽ không có gì phải lo ngại cả. Trong trường hợp xảy ra bất thường ở bất kỳ dấu hiệu nào thì bạn sẽ cần thực hiện lại xét nghiệm thêm khoảng 2  đến 3 lần nữa để xác định tình trạng bất thường này có liên tục hay không.

Kết quả xét nghiệm tinh dịch đồ bị coi là bất thường khi những chỉ số không nằm trong ngưỡng bình thường. Cụ thể ý nghĩa của những bất thường đó sẽ là dấu hiệu của những bệnh lý hoặc khả năng sinh sản của nam giới.

  • Hình dạng tinh trùng: Nếu nam giới có đến hơn 50% số lượng tinh trùng có hình dáng khác thường thì sẽ có nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng thụ tinh và sinh sản. Các tinh trùng bất thường có thể do nó bị khuyết tật ở phần đầu, phần thân hoặc phần đuôi, hoặc cũng có thể do nguyên nhân chậm phát triển hay không thể trưởng thành. 
  • Khả năng vận động của tinh trùng: Nếu kết quả trả về có chỉ số khả năng di chuyển của tinh trùng đạt mức dưới 50% thì bạn sẽ có nguy cơ khó thụ thai. Bởi lẽ nếu tinh trùng di chuyển không tốt, không đạt tiêu chuẩn thì sẽ rất khó có thể vượt qua những rào cản, một chặng đường dài để đi đến gặp trứng được.
  • Nồng độ PH: Những người có nồng độ PH trong tinh dịch cao hơn 8.0 sẽ có nguy cơ bị nhiễm trùng, còn nếu nồng độ PH nhỏ hơn 7.0 thì lại là dấu hiệu cho thấy tinh trùng bị nhiễm bẩn hoặc nam giới đang gặp phải vấn đề ở ống dẫn tinh.
  • Thể tích tinh trùng: Nếu lượng tinh dịch quá thấp sẽ có liên quan rất lớn đến các chất lỏng dư thừa hoặc lượng tinh trùng bị pha loãng bởi một chất dịch khác trong cơ thể. Từ đó nó khiến cho khả năng thụ thai ở nam giới bị giảm đi.
  • Hóa lỏng tinh dịch: Thời gian hóa lỏng tinh dịch bình thường sẽ mất khoảng từ 15 đến 30 phút sau khi xuất tinh. Tuy nhiên nếu tinh dịch hóa lỏng lâu hơn sẽ làm ảnh hưởng đến chức năng sinh sản của nam giới.
  • Số lượng tinh trùng: Nếu mật độ tinh trùng thấp hơn 20 triệu thì bạn sẽ gặp phải những khó khăn trong thụ thai, là nguyên nhân có thể gây ra hiếm muộn ở nam giới.
  • Các vấn đề ở tinh dịch: Nếu quan sát thấy tinh dịch có màu nâu đỏ đây sẽ là biểu hiện của việc máu có lẫn bên trong. Còn nếu tinh dịch có màu vàng thì có thể là báo hiệu cho nồng độ Bilirubin đang cao hoặc là do tác dụng phụ của một số loại thuốc.

Như vậy, nếu xét nghiệm tinh dịch đồ phát hiện ra các dấu hiệu bất thường trong các chỉ số sẽ giúp bác sĩ chẩn đoán được một số bệnh của nam giới. Nó cũng cho thấy nguyên nhân vì sao nam giới lại đang gặp phải những khó khăn trong việc thụ thai. Tuy nhiên bạn cần phải chú ý một điều rất quan trọng là tinh dịch đồ có thể sẽ cho kết quả khác nhau ở cùng một người khi khám ở những thời điểm khác nhau.

Do đó nếu chỉ xét nghiệm tinh dịch đồ lần đầu tiên thì bác sĩ không thể khẳng định chắc chắn bất kỳ vấn đề nào, hay xác định được tình trạng vô sinh, hiếm muộn ở nam giới. Để có được những kết luận đúng nhất, bác sĩ có thể yêu cầu bệnh nhân thực hiện xét nghiệm tinh dịch đồ lại nhiều lần nữa hoặc các xét nghiệm khác như: xét nghiệm nội tiết tố, xét nghiệm di truyền, xét nghiệm tế bào tử tinh trùng,…

Có thể nói tóm gọn là ý nghĩa của xét nghiệm tinh dịch đồ sẽ là những gợi ý để bác sĩ xác định được mức độ khả năng sinh sản của nam giới. Những kết quả đó chỉ cho thấy được nam giới có thể có con ở mức độ thấp hay cao mà thôi. Việc số lượng tinh trùng thấp hay các chỉ số tinh dịch đồ bất thường không đồng nghĩa với việc nam giới không có cơ hội thụ thai, có con.

Như vậy, có thể nói xét nghiệm tinh dịch đồ là một trong số những xét nghiệm giúp bác sĩ kiểm tra chất lượng tinh trùng. Để từ đó biết được mức độ, khả năng có thể có con hay không ở nam giới. Đây là xét nghiệm rất cần thiết khi bạn muốn tìm ra nguyên nhân gây khó khăn đến khả năng thụ thai của bạn.

Hy vọng, bài viết chia sẻ của Hecquin sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ về xét nghiệm tinh dịch đồ, các bước tiền hành cũng như hiểu về ý nghĩa của những chỉ số xét nghiệm.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

DMCA.com Protection Status